جمعیت اصفهان

در این بخش داده‌های آماری مرتبط با جمعیت، وقایع حیاتی، مهاجرت و سایر شاخص‌های جمعیتی ارائه می‌گردد.

جمعیت کل شهر اصفهان

جمعیت شهر اصفهان در دهه‌های گذشته با آهنگ نسبتاً مناسبی افزایش یافته، اما از سال 1390 به این سو نرخ رشد جمعیت کاهش قابل توجهی یافته است که به علت کاهش نرخ زاد و ولد و بخشی نیز به علت مهاجرت‌ها بوده است. شایان ذکر است جمعیت سال 1400 به صورت برآورد (تخمینی) ذکر شده است.

تعداد و بعد خانوار شهر اصفهان

شهر اصفهان بر مبنای سرشماری سال 1395 دارای 632000 خانوار است. بعد خانوار که به متوسط تعداد افراد در خانوار اشاره دارد، از 5 نفر در خانوار در سال 1355 به 3.1 نفر در خانوار در سال 1395 کاهش یافته است. این امر نشان‌دهنده حرکت فزاینده به سوی خانواده هسته‌ای و تک‌فرزندی است.

تعداد تولد

تعداد تولد ثبت شده در شهر اصفهان تا سال 1394 روندی افزایشی داشته و پس از آن روندی کاهشی را پیموده است؛ به گونه‌ای که در سال 1399 نسبت به سال قبل کاهش 7.8 درصدی در تعداد موالید پسر و کاهش 9.2 درصدی در تعداد موالید دختر را نشان می‌دهد.

تعداد ازدواج و طلاق

تعداد ازدواج و به تبع آن تعداد طلاق در شهرستان اصفهان در سال‌های اخیر روندی نزولی داشته‌اند.

میانگین سن ازدواج و طلاق

ميانگين سن ازدواج در شهرستان اصفهان براي زنان و مردان به طور كلی روند افزايشی داشته است. همچنين متوسط فاصله سنی ازدواج زنان و مردان حدود 4 سال می باشد كه در طول دوره مذكور تغيير محسوسی نداشته است. ميانگين سن طلاق نیز براي زنان و مردان به طور کلی روند افزايشی داشته است که با توجه به افزايش ميانگين سن ازدواج (ازدواج ديرهنگام) قابل تبیین است و الزاماً به معنای افزايش ميانگين سالهای زندگی مشترك نيست. در اين رابطه، مقايسه نمودارهای ميانگين سن ازدواج و طلاق نشان می‌دهد كه ميزان پايداری زندگی مشترك طی سالهای مذكور به طور متوسط حدود 9-8 سال است.

نسبت طلاق به ازدواج

نسبت طلاق به ازدواج در شهرستان اصفهان (به جز دوره 92-91 و 98-97 كه روند كاهشی داشته)، به طور كلی روند افزايشی را نشان می‌دهد؛ به گونه‌ای كه در سال 97، برابر با 40.9 درصد و بالاترین میزان در دهه اخیر بوده است. در سال 99 نیز این نسبت برابر با 34.5 درصد و بالاتر از ميانگين كشوری بوده است. در این سال به طور ميانگين در کشور از هر 3.1 ازدواج، یک مورد و در شهرستان اصفهان از هر 2.9 ازدواج يك مورد به طلاق انجاميده است. البته بايد توجه داشت كاهش تعداد ازدواج در اين بازه زماني نقش بسزايی در افزايش نسبت طلاق به ازدواج داشته است.

نرخ زاد و ولد

نرخ زاد و ولد در شهر اصفهان (به جز دوره 97-94 که اندکی افزایش یافته)، به طور کلی روند کاهشی داشته است، به گونه‌ای که از 16.1 در هزار نفر در سال 1390 به 12.08 در هزار نفر در سال 1399 کاهش یافته است.

شاخص جوانی و سالخوردگی جمعيت

گروه سني ۱۵ تا ۲۹ سال به عنوان جمعيت جوان در نظر گرفته مي‌شوند. «شاخص جوانی جمعیت» در شهر اصفهان از 34 درصد در سال 85 به 23 درصد در سال 95 کاهش یافته است. «شاخص سالخوردگي»، نسبت سالمندان به كودكان است كه از تقسيم جمعيت بالاي ۶۵ سال به جمعيت زير ۱۵ سال به دست مي‌آيد. شاخص سالخوردگی در اصفهان از 25.12 درصد در سال 85 به 37.16 درصد در سال 95 افزایش یافته است. به این معنا اصفهان در مراحل پاياني گذار از دوره تورم جواني و ورود به دوره سالخوردگی جمعیت است که از این پديده با عنوان «خاكستری شدن جمعيت» ياد كرده‌اند.

شاخص نسبت وابستگی جمعیت

شاخص نسبت وابستگی یا بار تكفل به نسبت افراد واقع در سنين وابستگی (زير ۱۵ سال و بالاي ۶۴ سال) به افراد در سنين به لحاظ اقتصادی مولد (۱۵ تا ۶۴ سال) گفته می‌شود. پايين بودن اين شاخص بيانگر سطح مطلوب رفاه اقتصادی جامعه و قدرت پس‌انداز بيشتر است.

نسبت وابستگي كودكان و نوجوانان (جمعيت زير 15 سال به جمعيت 15 تا 64 سال) تحت تاثیر كاهش نرخ باروری از 28.05 درصد در سال 85 به 26.58 درصد در سال 95 كاهش يافته است. در مقابل، نسبت وابستگی سالمندان (جمعيت بالای 64 سال به جمعيت 15 تا 64 سال) از 7.05 درصد در سال 85 به 9.88 درصد در سال 95 افزايش يافته است که ناشی از کاهش جمعیت جوان و فعال کشور است.

خالص مهاجرت شهرستانی

در دوره زمانی 95-1390 تعداد 10 شهرستان از 24 شهرستان استان (حدود 42 درصد) مهاجرپذیر بوده‌اند؛ یعنی خالص مهاجرت در آنها عددی مثبت است. در دوره قبل این عدد 16 شهرستان بود؛ یعنی حدود 70 درصد از شهرستان‌ها مهاجرپذیر بودند. شهرستان نجف‌آباد در این دوره دارای خالص مهاجرت صفر بوده است؛ در حالی که در دوره قبل با خالص مهاجرت 5861 نفر چهارمین شهرستان مهاجرپذیر استان بوده است. سایر شهرستان‌های استان مهاجرفرست بوده‌اند؛ یعنی خالص مهاجرت در آنها منفی است. در اين ميان، پنج شهرستان مهاجرپذیر (بیشترین خالص مهاجرت) به ترتیب شهرستان‌های شاهین‌شهر و میمه، کاشان، لنجان، برخوار و خمینی‌شهر هستند. همچنين پنج شهرستان مهاجرفرست (کمترین خالص مهاجرت) به ترتیب شهرستان‌های اصفهان، فریدن، سمیرم، فلاورجان و فريدون‌شهر می‌باشند.