اقتصاد

شاخص‌های اقتصادی، روند تغییرات اقتصادی را در حوزه‌های مختلف نظیر صادرات و واردات، اشتغال و بیکاری، مالیات، نرخ تورم و هزینه و درآمد خانوار نشان می‌دهند و سلامت اقتصاد را از جوانب گوناگون ارزیابی می‌کنند.

تعداد واحدهاي صنعتي فعال

تعداد واحدهاي صنعتي فعال در شهرستان اصفهان تا سال 1394 افزایش یافته، اما پس از آن روندی نزولی را پیموده و مجدداً در سال 1400 افزایش یافته است.

تعداد معادن فعال

تعداد معادن فعال در استان اصفهان روندی افزایشی داشته است. استان اصفهان دارای 900 معدن است که در سال 1399 تعداد 854 معدن فعال بوده‌اند. بیشتر معادن استان، سنگ‌های تزیینی هستند. استان اصفهان از نظر تعداد معادن فعال رتبه اول و از نظر تعداد معادن دارای مجوز بهره‌برداری رتبه دوم را در کشور دارد.

مقدار وزنی صادرات و واردات در استان اصفهان

مقدار وزنی صادرات در استان اصفهان هر چند با افت و خیزهایی مواجه بوده، اما به طور کلی روندی افزایشی داشته است. مقدار وزنی واردات نیز با نوسان‌های متعددی مواجه بوده است.

ارزش صادرات و واردات در استان اصفهان

ارزش صادرات در استان اصفهان به طور کلی روندی افزایشی داشته، هرچند در سال 1399 با کاهش قابل توجهی مواجه شده است. ارزش واردات نیز از سال 1396 به این سو روندی افزایشی را طی کرده است.

کل درآمدهای مالیاتی و نرخ آن در استان اصفهان

مالیات مهم‌ترین منبع مالی برای تأمین درآمدهای عمومی و یکی از مؤثرترین ابزارهای سیاست‌های مالی دولت به شمار می‌رود. بخشی از درآمدهای مالیاتی که قابل وصول نیستند، به عنوان درآمد مالیاتی ازدست‌رفته یا مخارج مالیاتی نامیده می‌شوند.

مطابق نمودار، میزان درآمدهای مالیاتی به جز سال 1396 که با کاهش مواجه شده، در سایر دوره‌های زمانی افزایش داشته است و به موازات آن نرخ رشد مالیاتی با نوساناتی همراه بوده و حتی در برخی سال‌ها منفی شده است.

تعداد واحدهای مسکونی

بر اساس سرشماری سال 1395 در شهر اصفهان 59 درصد از واحدهای مسکونی، آپارتمانی و 41 درصد غیرآپارتمانی هستند که نسبت به سال 1390 (51 درصد آپارتمانی و 49 درصد غیرآپارتمانی) افزایش سهم واحدهای آپارتمانی را نسبت به واحدهای غیرآپارتمانی نشان می‌دهد.

ابعاد واحد های مسکونی

بر اساس سرشماری سال 1395 در شهر اصفهان 52 درصد از واحدهای مسکونی دارای ابعاد بیشتر از 100 مترمربع و 48 درصد دارای ابعاد کمتر از 100 متر مربع هستند که نسبت به سال 1390 تغییر محسوسی نداشته‌است.

درصد اصلاح بافت فرسوده

بافت فرسوده، بافت شهری است که دارای سه شاخص باشد: 1. ریزدانگی: بلوکهایی که بیش از 50 درصد پلاکهای آن‌ها مساحت كمتر از 200 متر مربع دارند؛ 2. ناپایداری: بلوکهایی که بیش از 50 درصد بناهای آن ناپایدار و فاقد سیستم سازه است و 3. نفوذناپذیری: بلوکهایی که بیش از 50 درصد معابر آن عرض كمتر از 6 متر دارند. 

روند اصلاح بافت فرسوده در شهر اصفهان به طور کلی روندی افزایشی داشته، هرچند در سال‌های اخیر با آهنگ کندی پیش رفته است.

تعداد پروانه هاي ساختماني صادرشده

تعداد پروانه‌هاي ساختماني صادرشده با عواملی نظیر نرخ ارز و تورم، عوارض ساخت و ساز و قیمت مسکن مرتبط است. به طور کلی می‌توان گفت تمایل سازندگان به ساخت و ساز با تورم و در نتیجه جهش‌های قیمتی در بازار خرید و فروش مسکن در نیمه اول دهه 90 همگام بوده است. اما این الگو با جهش قیمتی اخیر در بازار مسکن همگام نبوده است؛ به گونه‌ای که از سال 97 با وجود افزایش تورم، تمایل سازندگان به ساخت و ساز به میزان بسیار زیادی کاهش یافته و مقادیر آن از سال 90 نیز کمتر است.

توزیع نسبی جمعیت ده ساله و بیشتر بر حسب وضع فعالیت

توزیع نسبی جمعیت ده ساله و بیشتر بر حسب وضع فعالیت در نقاط شهری در دوره‌های زمانی مختلف، نوساناتی را داشته است. اما نکته قابل توجه، کاهش معنادار 40 درصدی جمعیت محصلان و افزایش معنادار جمعیت بیکاران از سال 1380 تا 1395 است.

نرخ بیکاری جمعیت ده ساله و بیشتر استان اصفهان

نرخ بیکاری در استان اصفهان از سال 1390 تا 1399 تقریباً همواره بالاتر از میانگین کشوری بوده است و بالاترین نرخ بیکاری در این دوره مربوط به سال 1395 معادل 14.6 درصد بوده است.

نرخ مشارکت اقتصادی استان اصفهان

نرخ مشارکت اقتصادی استان اصفهان در دوره زمانی 1390 تا 1399 همواره بالاتر از میانگین کشوری بوده است.

سهم اشتغال در بخشهای عمده اقتصادی

وضعیت پراکندگی نیروی کار در استان اصفهان نشان می‌دهد که بیشترین سهم اشتغال در بخش خدمات و پس از آن در صنعت است.

متوسط درآمد و هزینه های سالانه خانوار شهری

متوسط درآمد و هزینه‌های سالانه خانوار شهری گویای آن است که در بیشتر سال‌ها درآمد خانوارها کفاف هزینه‌ها را نمی‌داده است و تنها در سال 1396، 1398 و 1399 درآمد خانوار از هزینه خانوار پیشی گرفته است.

درآمد خانوار شهری

منابع تامين درآمد خانوارهاي شهري نشان مي‌دهد كه بیشترین درآمد از محل درآمدهاي متفرقه خانوار، سپس از مشاغل مزد و حقوق بگيري و در آخر از مشاغل آزاد كشاورزي و غيركشاورزي تأمين شده است. شایان ذکر است از سال 97 به بعد آمار جدیدی در این زمینه توسط مرکز آمار ارائه نشده است.

نسبت جمعیت در هر یک از دهک‌های هزینه‌ای

این نمودار درصد جمعیت قرار گرفته در دهک‌های هزینه‌ای را در نقاط شهری در سال 1398 نشان می‌دهد. بر این اساس، دهک‌های اول، دوم و سوم به ترتیب حدود 3، 4 و 5 درصد جمعیت شهری را با متوسط هزینه سالانه 4.8 میلیون تومان، 6.9 میلیون تومان و 8.3 میلیون تومان شامل می‌شوند. در مقابل، دهک‌های هشتم، نهم و دهم به ترتیب حدود 12، 15 و 31 درصد جمعیت شهری را با متوسط هزینه سالانه 14.4 میلیون تومان، 16.4 میلیون تومان و 21.6 میلیون تومان در خود جای داده‌اند. 

متوسط هزینه خانوارها در هر یک از دهک‌ها نشان می‌دهد که دهک دهم 4.5 برابر دهک اول هزینه می‌کند که این اختلاف در سال 1399 به 5.1 برابر افزایش یافته است. به این معنا شکاف میان طبقه فقیر و غنی در حال افزایش است.

متوسط هزینه های سالانه خانوار شهری

همراه با افزایش تورم، هزینه‌های خانوارها با شیب بیشتری افزایش یافته و نیز شکاف هزینه‌ای در بخش خوراکی و غیرخوراکی بیشتر شده است. در بين هزينه‌هاي غيرخوراكي بيشترين سهم با حدود ٥٠ درصد مربوط به هزينه مسكن، سوخت و روشنايي بوده است.

نرخ تورم

نرخ تورم بر مبنای گزارشات مرکز آمار کشور، فقط در سال 1395 و 1396 تک‌رقمی بوده است. همچنین نرخ تورم در سال گذشته به بالاترین میزان خود پس از سال 1392 رسید.